Κατάθεση πρότασης προς τακτοποίηση – νομιμοποίηση έργων και εγκαταστάσεων στα λιμάνια των νησιών. ΣΧΕΤ: Προβλήματα που ενσκήπτουν από επιχειρούμενη χρήση – αξιοποίηση των χερσαίων χώρων των λιμανιών των νησιών.
Με αφορμή τα πιο πάνω σχετικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα μέλη του Συλλόγου Μελετητών Μηχανικών Νομού Κυκλάδων κατά το μέρος που αυτά άπτονται του αντικειμένου τους, παραθέτουμε τα ακόλουθα:
Α: ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Το σύνολο σχεδόν των χερσαίων χώρων των λιμένων των νησιών έχουν διαμορφωθεί χωρίς προηγούμενα να έχει ληφθεί για τα έργα αυτά το σύνολο των απαιτούμενων εγκρίσεων. Τα έργα αυτά συνίστανται κυρίως στην κατασκευή κρηπιδωμάτων, επιχώσεις, κατασκευή μικρών μόλων για εξυπηρέτηση μικρών σκαφών, σε περιοχές που βρίσκονται μακριά από το κεντρικό λιμάνι του κάθε νησιού.
Με την κατασκευή των κρηπιδωμάτων εν τοις πράγμασι υλοποιείται το νέο στερεοποιημένο όριο μεταξύ ξηράς και θαλάσσης και έχουμε πλέον νέο όριο. Επισημαίνεται ακόμη ότι το σύνολο των προαναφερθέντων έργων, κρηπιδώματα και επιχώσεις, έχουν πραγματοποιηθεί με δαπάνες είτε από το στενό Δημόσιο είτε από το ευρύτερο. Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι με τα έργα αυτά τα λιμάνια των νησιών κατέστησαν λειτουργικά και σήμερα εξυπηρετούν την κίνηση επιβατών και οχημάτων προς και από τα πλοία.
Β: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
1. Δυσχέρειες επανακαθορισμού του αιγιαλού
Για την εκτέλεση των προαναφερθέντων έργων (κρηπιδώματα και επιχώσεις) μια από τις πλέον απαραίτητες εγκρίσεις ήταν να είχε εγκριθεί ο καθορισμός διοικητικά, των οριογραμμών του αιγιαλού και της παραλίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις οικείες διατάξεις του Α.Ν. 2344/1940.
Η σημαντικότερη φάση των έργων είναι αυτή κατά την οποία ολοκληρώνεται η υλοποίηση του νέου στερεοποιημένου ορίου μεταξύ ξηράς και θαλάσσης, με την τοποθέτηση των τεχνητών ογκόλιθων, καθόσον εμποδίζεται πλέον η θάλασσα να βρέχει όλη των προηγούμενη επιφάνεια της ξηράς με αποτέλεσμα ο αιγιαλός να έχει αλλάξει θέση και για το λόγο αυτό θα πρέπει να επανακαθοριστεί. Για τον επανακαθορισμό απαιτείτο, η διατύπωση, σύμφωνης γνώμης από το ΓΕΝ που αυτή συνήθως ήταν αρνητική καθόσον για τα έργα που είχαν ήδη πραγματοποιηθεί δεν υπήρχε το σύνολο των εγκρίσεων ή των αδειοδοτήσεων. Ως αποτέλεσμα της αρνητικής γνωμοδότησης του ΓΕΝ ήταν να κωλύεται ο έχων την αρμοδιότητα να εκδώσει την απαιτούμενη απόφαση του επανακαθορισμού. Ένεκα λοιπόν του μη επανακαθορισμού του αιγιαλού συνεχίζει ο χώρος εντός του οποίου πραγματοποιήθηκαν τα έργα να είναι αιγιαλός. Εν τοις πράγμασι όμως αυτό δεν υφίσταται καθόσον μετά την ολοκλήρωση των έργων εντός του χώρου αυτού κινούνται οχήματα, αναπτύσσονται τραπεζοκαθίσματα κλπ. Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι τα καταστήματα της παραλίας που χρησιμοποιούν αυτόν τον χώρο, δεν καταβάλλουν τέλη χρήσεως, ούτε στον οικείο Δήμο, ούτε στο Λιμενικό Ταμείο του οικείου Ο.Τ.Α. με αποτέλεσμα να στερούνται τους πόρους αυτούς και από τους δύο και να υφίσταται οικονομική ζημιά.
2. Συνέπειες – Παρενέργειες
Όλα τα έργα που έχουν πραγματοποιηθεί χωρίς να έχει ληφθεί γι’ αυτά το σύνολο των απαιτούμενων εγκρίσεων, είναι εκτεθειμένα σε κάθε καταγγελία και είναι δυνατόν με μια καταγγελία να ζητηθεί η καθαίρεσή τους με τη σύνταξη πρωτόκολλου αυθαίρετης κατασκευής.
Αν η αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία καθυστερήσει στη σύνταξη του πρωτοκόλλου κατεδάφισης , τότε ο καταγγέλλων απευθύνεται στον αρμόδιο Εισαγγελέα διαμαρτυρόμενος και ακολουθείται πλέον η γνωστή διαδικασία.
Εδώ παρουσιάζεται το περίεργο φαινόμενο ότι το ΔΗΜΟΣΙΟ με την ευρεία έννοια να δαπανά χρήματα για την εκτέλεση των έργων και στη συνέχεια το ίδιο το ΔΗΜΟΣΙΟ να δαπανά χρήματα για την αποξήλωση ή κατεδάφιση του ίδιου έργου.
Πέραν της διάθεσης χρημάτων για την αποξήλωση ή κατεδάφιση των προαναφερθέντων έργων, οδηγούνται στα δικαστήρια τόσο οι αρμόδιοι πολιτικοί προϊστάμενοι όσο και οι Διοικητικοί προϊστάμενοι για την καθυστέρηση της κατεδάφισης ή της αποξήλωσης του συνόλου των έργων. Τα προαναφερθέντα δεν αποτελούν σενάριο φανταστικό, έχουν συμβεί και συγκεκριμένα ασκήθηκε ποινική δίωξη σε Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας το 2007 επειδή δεν μερίμνησε για την αποξήλωση έργων στον αιγιαλό παρά το γεγονός ότι αυτά είχαν εκτελεστεί το 1992.
Γ: ΠΡΟΤΑΣΗ
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος που έχει προκύψει από το σύνολο των έργων τα οποία έχουν εκτελεστεί χωρίς προηγούμενα να έχει ληφθεί γι’ αυτά, το σύνολο των απαιτούμενων εγκρίσεων ή αδειοδοτήσεων, προτείνουμε όπως αυτά καταταγούν σε δύο χρονικές περιόδους ως εξής:
α. Πρώτη Περίοδος
Η πρώτη περίοδος ορίζεται χρονικά, από την αρχή μέχρι την έναρξη ισχύος της με αριθ.πρωτ. 69269/5387/24-10-1990 ΚΥΑ (ΦΕΚ 678Β/25-10-1990) «Κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες κλπ.» η οποία ΚΥΑ εκδόθηκε σε εφαρμογή των οικείων διατάξεων του Ν.1650/1986.
Για όλα λοιπόν τα έργα της πρώτης περιόδου προτείνουμε να εκδίδεται διαπιστωτική πράξη από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου μετά από εισήγηση της κτηματικής υπηρεσίας του κάθε Νομού. Η εισήγηση να συνοδεύεται με την αποτύπωση των έργων αυτών μαζί με τεχνική έκθεση.
β. Δεύτερη Περίοδος
Η δεύτερη περίοδος ορίζεται από την έναρξη ισχύος της προαναφερθείσης ΚΥΑ και μέχρι την έναρξη ισχύος των οικείων διατάξεων του Ν.2971/2001 (ΦΕΚ 285Α/2001) «Αιγιαλός, παραλία και άλλες διατάξεις» ίσως και μέχρι τη θεσμοθέτηση της όποιας ρύθμισης. Για όλα τα έργα της δεύτερης περιόδου προτείνουμε όπως ταχθεί προθεσμία για την τακτοποίηση – νομιμοποίησή τους.
Δ: ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Με αφορμή τα προεκτεθέντα επισημαίνουμε ότι απαιτείται να υπάρξει οπωσδήποτε ρύθμιση, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στα Λιμενικά Ταμεία για την τακτοποίηση ή νομιμοποίηση των έργων στα λιμάνια και εν γένει να αποκατασταθεί η νομιμότητα σ’αυτά. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, δεν θα παρουσιάζεται πλέον το φαινόμενο, να οδηγούνται στα δικαστήρια τόσο οι αρμόδιοι πολιτικοί προϊστάμενοι, όσο και οι διοικητικοί προϊστάμενοι γιατί δεν μερίμνησαν ώστε να κατεδαφιστούν ή να αποξηλωθούν τα έργα που έχουν προαναφερθεί, παρόλο ότι δεν είχαν καμία σχέση με την κατασκευή τους, καθόσον αυτά είχαν εκτελεστεί πριν από δεκαετίες.
Κατόπιν των όσων σας εκθέσαμε και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας και της νομιμότητας, παρακαλούμε όπως αναλάβετε πρωτοβουλία για την θέσπιση διατάξεων, με τις οποίες θα δοθεί η δυνατότητα επίλυσης του προβλήματος αυτού, καθόσον, επί δεκαετίες ταλανίζει τα λιμάνια των νησιών μας.
Κλείνοντας το παρόν έγγραφο και με την πεποίθηση ότι θα μεριμνήσετε για την επίλυσή του, ο Σύλλογος Μελετητών Μηχανικών Νομού Κυκλάδων σας γνωρίζει ότι είναι στη διάθεσή σας, προκειμένου να σας παρέξει συμπληρωματικές πληροφορίες – απόψεις, τόσο για το ζήτημα που θίξαμε, όσο και για άλλα θέματα που άπτονται του αντικειμένου των μελών του και όχι μόνο.
Με εκτίμηση,
Α: ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Το σύνολο σχεδόν των χερσαίων χώρων των λιμένων των νησιών έχουν διαμορφωθεί χωρίς προηγούμενα να έχει ληφθεί για τα έργα αυτά το σύνολο των απαιτούμενων εγκρίσεων. Τα έργα αυτά συνίστανται κυρίως στην κατασκευή κρηπιδωμάτων, επιχώσεις, κατασκευή μικρών μόλων για εξυπηρέτηση μικρών σκαφών, σε περιοχές που βρίσκονται μακριά από το κεντρικό λιμάνι του κάθε νησιού.
Με την κατασκευή των κρηπιδωμάτων εν τοις πράγμασι υλοποιείται το νέο στερεοποιημένο όριο μεταξύ ξηράς και θαλάσσης και έχουμε πλέον νέο όριο. Επισημαίνεται ακόμη ότι το σύνολο των προαναφερθέντων έργων, κρηπιδώματα και επιχώσεις, έχουν πραγματοποιηθεί με δαπάνες είτε από το στενό Δημόσιο είτε από το ευρύτερο. Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι με τα έργα αυτά τα λιμάνια των νησιών κατέστησαν λειτουργικά και σήμερα εξυπηρετούν την κίνηση επιβατών και οχημάτων προς και από τα πλοία.
Β: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
1. Δυσχέρειες επανακαθορισμού του αιγιαλού
Για την εκτέλεση των προαναφερθέντων έργων (κρηπιδώματα και επιχώσεις) μια από τις πλέον απαραίτητες εγκρίσεις ήταν να είχε εγκριθεί ο καθορισμός διοικητικά, των οριογραμμών του αιγιαλού και της παραλίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις οικείες διατάξεις του Α.Ν. 2344/1940.
Η σημαντικότερη φάση των έργων είναι αυτή κατά την οποία ολοκληρώνεται η υλοποίηση του νέου στερεοποιημένου ορίου μεταξύ ξηράς και θαλάσσης, με την τοποθέτηση των τεχνητών ογκόλιθων, καθόσον εμποδίζεται πλέον η θάλασσα να βρέχει όλη των προηγούμενη επιφάνεια της ξηράς με αποτέλεσμα ο αιγιαλός να έχει αλλάξει θέση και για το λόγο αυτό θα πρέπει να επανακαθοριστεί. Για τον επανακαθορισμό απαιτείτο, η διατύπωση, σύμφωνης γνώμης από το ΓΕΝ που αυτή συνήθως ήταν αρνητική καθόσον για τα έργα που είχαν ήδη πραγματοποιηθεί δεν υπήρχε το σύνολο των εγκρίσεων ή των αδειοδοτήσεων. Ως αποτέλεσμα της αρνητικής γνωμοδότησης του ΓΕΝ ήταν να κωλύεται ο έχων την αρμοδιότητα να εκδώσει την απαιτούμενη απόφαση του επανακαθορισμού. Ένεκα λοιπόν του μη επανακαθορισμού του αιγιαλού συνεχίζει ο χώρος εντός του οποίου πραγματοποιήθηκαν τα έργα να είναι αιγιαλός. Εν τοις πράγμασι όμως αυτό δεν υφίσταται καθόσον μετά την ολοκλήρωση των έργων εντός του χώρου αυτού κινούνται οχήματα, αναπτύσσονται τραπεζοκαθίσματα κλπ. Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι τα καταστήματα της παραλίας που χρησιμοποιούν αυτόν τον χώρο, δεν καταβάλλουν τέλη χρήσεως, ούτε στον οικείο Δήμο, ούτε στο Λιμενικό Ταμείο του οικείου Ο.Τ.Α. με αποτέλεσμα να στερούνται τους πόρους αυτούς και από τους δύο και να υφίσταται οικονομική ζημιά.
2. Συνέπειες – Παρενέργειες
Όλα τα έργα που έχουν πραγματοποιηθεί χωρίς να έχει ληφθεί γι’ αυτά το σύνολο των απαιτούμενων εγκρίσεων, είναι εκτεθειμένα σε κάθε καταγγελία και είναι δυνατόν με μια καταγγελία να ζητηθεί η καθαίρεσή τους με τη σύνταξη πρωτόκολλου αυθαίρετης κατασκευής.
Αν η αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία καθυστερήσει στη σύνταξη του πρωτοκόλλου κατεδάφισης , τότε ο καταγγέλλων απευθύνεται στον αρμόδιο Εισαγγελέα διαμαρτυρόμενος και ακολουθείται πλέον η γνωστή διαδικασία.
Εδώ παρουσιάζεται το περίεργο φαινόμενο ότι το ΔΗΜΟΣΙΟ με την ευρεία έννοια να δαπανά χρήματα για την εκτέλεση των έργων και στη συνέχεια το ίδιο το ΔΗΜΟΣΙΟ να δαπανά χρήματα για την αποξήλωση ή κατεδάφιση του ίδιου έργου.
Πέραν της διάθεσης χρημάτων για την αποξήλωση ή κατεδάφιση των προαναφερθέντων έργων, οδηγούνται στα δικαστήρια τόσο οι αρμόδιοι πολιτικοί προϊστάμενοι όσο και οι Διοικητικοί προϊστάμενοι για την καθυστέρηση της κατεδάφισης ή της αποξήλωσης του συνόλου των έργων. Τα προαναφερθέντα δεν αποτελούν σενάριο φανταστικό, έχουν συμβεί και συγκεκριμένα ασκήθηκε ποινική δίωξη σε Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας το 2007 επειδή δεν μερίμνησε για την αποξήλωση έργων στον αιγιαλό παρά το γεγονός ότι αυτά είχαν εκτελεστεί το 1992.
Γ: ΠΡΟΤΑΣΗ
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος που έχει προκύψει από το σύνολο των έργων τα οποία έχουν εκτελεστεί χωρίς προηγούμενα να έχει ληφθεί γι’ αυτά, το σύνολο των απαιτούμενων εγκρίσεων ή αδειοδοτήσεων, προτείνουμε όπως αυτά καταταγούν σε δύο χρονικές περιόδους ως εξής:
α. Πρώτη Περίοδος
Η πρώτη περίοδος ορίζεται χρονικά, από την αρχή μέχρι την έναρξη ισχύος της με αριθ.πρωτ. 69269/5387/24-10-1990 ΚΥΑ (ΦΕΚ 678Β/25-10-1990) «Κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες κλπ.» η οποία ΚΥΑ εκδόθηκε σε εφαρμογή των οικείων διατάξεων του Ν.1650/1986.
Για όλα λοιπόν τα έργα της πρώτης περιόδου προτείνουμε να εκδίδεται διαπιστωτική πράξη από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου μετά από εισήγηση της κτηματικής υπηρεσίας του κάθε Νομού. Η εισήγηση να συνοδεύεται με την αποτύπωση των έργων αυτών μαζί με τεχνική έκθεση.
β. Δεύτερη Περίοδος
Η δεύτερη περίοδος ορίζεται από την έναρξη ισχύος της προαναφερθείσης ΚΥΑ και μέχρι την έναρξη ισχύος των οικείων διατάξεων του Ν.2971/2001 (ΦΕΚ 285Α/2001) «Αιγιαλός, παραλία και άλλες διατάξεις» ίσως και μέχρι τη θεσμοθέτηση της όποιας ρύθμισης. Για όλα τα έργα της δεύτερης περιόδου προτείνουμε όπως ταχθεί προθεσμία για την τακτοποίηση – νομιμοποίησή τους.
Δ: ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Με αφορμή τα προεκτεθέντα επισημαίνουμε ότι απαιτείται να υπάρξει οπωσδήποτε ρύθμιση, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στα Λιμενικά Ταμεία για την τακτοποίηση ή νομιμοποίηση των έργων στα λιμάνια και εν γένει να αποκατασταθεί η νομιμότητα σ’αυτά. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, δεν θα παρουσιάζεται πλέον το φαινόμενο, να οδηγούνται στα δικαστήρια τόσο οι αρμόδιοι πολιτικοί προϊστάμενοι, όσο και οι διοικητικοί προϊστάμενοι γιατί δεν μερίμνησαν ώστε να κατεδαφιστούν ή να αποξηλωθούν τα έργα που έχουν προαναφερθεί, παρόλο ότι δεν είχαν καμία σχέση με την κατασκευή τους, καθόσον αυτά είχαν εκτελεστεί πριν από δεκαετίες.
Κατόπιν των όσων σας εκθέσαμε και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας και της νομιμότητας, παρακαλούμε όπως αναλάβετε πρωτοβουλία για την θέσπιση διατάξεων, με τις οποίες θα δοθεί η δυνατότητα επίλυσης του προβλήματος αυτού, καθόσον, επί δεκαετίες ταλανίζει τα λιμάνια των νησιών μας.
Κλείνοντας το παρόν έγγραφο και με την πεποίθηση ότι θα μεριμνήσετε για την επίλυσή του, ο Σύλλογος Μελετητών Μηχανικών Νομού Κυκλάδων σας γνωρίζει ότι είναι στη διάθεσή σας, προκειμένου να σας παρέξει συμπληρωματικές πληροφορίες – απόψεις, τόσο για το ζήτημα που θίξαμε, όσο και για άλλα θέματα που άπτονται του αντικειμένου των μελών του και όχι μόνο.
Με εκτίμηση,
Ο Πρόεδρος Η γραμματέας
Εμμανουήλ Καλαβρός Μόνικα Δενδρινού
Αρχιτέκτων Μηχανικός Πτυχ. Πολιτικός Μηχ/κός
δομικών έργων Τ.Ε.
Εμμανουήλ Καλαβρός Μόνικα Δενδρινού
Αρχιτέκτων Μηχανικός Πτυχ. Πολιτικός Μηχ/κός
δομικών έργων Τ.Ε.
